71 жашта, 48 жыл балык кескен — а анын колдорунда артроз жок
Ысык-Көлдүк Мырзабек ата бүт өмүрүн балык устаканасында өткөрдү. Күнүнө 10 саат — суук, нымдуулук, бычак. Мындай колдор 60 жашка чейин «бүтүшү» керек эле. Дарыгерлер рентгенди үч жолу кайра жасатты — сүрөткө ишенишкен жок.
Айгүл Сатарова, кабарчы
19-август, 2026
8 мүнөт окуу
👁 41 000
Биз аны кокусунан таптык. Каракол шаарынын поликлиникасында врач-рентгенолог бизге сүрөттөрдү көрсөттү: 71 жаштагы кишинин кол муундары. Кемирчек толук сакталган, муун аралыгы тарыган эмес, деформация жок.
Мен адегенде жашын туура эмес жазышкан го деп ойлодум. Кайра чакырттык, кайра түшүрдүк. Үчүнчү жолу өзүм турдум жанында. Сүрөт ошол бойдон — бул 45-50 жаштагы кишинин колдору. — рентгенолог, Каракол шаардык поликлиникасы
Мындай болбошу керек эле
Статистика катаал: 65 жаштан кийин кол муундарынын артрозу 10 кишинин 8инде кездешет. Ал эми оор физикалык эмгек — балык кесүү, суук, дайыма нымдуу кол — бул тобокелдикти дагы эки эсе жогорулатат. Мырзабек ата бул тизмеге эң биринчи болуп кириши керек болчу.
Биз анын жашоосун толук текшердик
Биринчи оюбуз — ал өзгөчө жашаган чыгар. Спорт, диета, витаминдер. Бирок болгону тескерисинче болуп чыкты:
- Спорт менен эч качан машыккан эмес. «Менин спортум — жумуш», — дейт ал.
- 40 жыл тамеки чеккен, 58 жашында араң таштаган.
- Витамин да, кошумча да ичкен эмес. Дарыканага 20 жылда бир жолу барган.
- Оор физикалык эмгек — күнүнө 10 саат тик туруп, кол менен.
Башкача айтканда, ал муундар үчүн эң жаман шарттарда жашаган. Бир гана нерсе башкача болгон.
«Мен эч качан крем сүйкөгөн эмесмин. Мен жөн гана балык кескем. Акуланы да кескем — ал кезде аны Владивостоктон машина менен алып келишчү. Колум күнүнө беш-алты саат анын майында болчу».
«Кечинде колум майлуу бойдон калчу, жуубай эле уктачумун — эринчээк элем. Кийин байкадым: кыш өтөт, кошуналар «муунум сыздап жатат» дешет, а менде эч нерсе жок».
Акулада артроз болбойт
Биз бул суроону биологдорго бердик. Жооп күтүлбөгөндөй жөнөкөй болуп чыкты.
Акуланын скелетинде сөөк жок — ал толугу менен кемирчектен турат. Акула уктабайт жана өмүр бою токтобой сүзөт: токтоосу менен ал дем ала албайт. Ошондуктан анын кемирчеги күнүнө 24 саат жүк астында иштейт — жана эч качан эскирбейт.
Акуланын боорунда жана кемирчегинде алкилглицеролдор, сквален жана A, D витаминдери өтө жогорку топтолгон. Дал ушул заттар кемирчек ткандарынын калыбына келишине жооп берет. Адамдын кемирчегинде кан тамыр жок — ал азыкты сырттан ала албайт. Ал эми акуланын майындагы майлуу негиз терини аралап өтүп, муундун айланасындагы кан айланууну күчөтөт.
Бул 1974-жылы эле белгилүү болгон
Владивостоктогу Тынч океан биоорганикалык химия институтунда акуланын боорунун майы 1970-жылдардан бери изилденген. Себеби ошол эле байкоо болгон: акула кескен балыкчылардын колдору оорубайт.
Изилдөө жүрүп жаткан. Бирок 1991-жылдан кийин каржылоо токтоп, тема жабылып калды. Формула архивде калды — 30 жылдан ашык. Себеби жөнөкөй: акуланын майы арзан чийки зат. Аны патенттөө да, кымбат сатуу да мүмкүн эмес.
Эсептеп көрүңүз. Бир эндопротездөө операциясы — 150 000 сомдон жогору. Ага чейинки жылдардагы таблеткалар, уколдор, майлар — дагы ошончо. Ал эми акуланын майына негизделген крем — 2000 сомдун ичинде. Кайсынысы фармацевтикага пайдалуу деп ойлойсуз?
Мырзабек атанын колдору — кокустук эмес
48 жыл бою күн сайын беш-алты саат. Ал муну дарылоо деп эсептеген эмес. Ал жөн гана иштеген. Ал эми колдору ошол убакыттын ичинде башка эч ким ала албаган нерсени алып турган.
Сиздин муундарыңыздын жашы канчада?
Паспорттук жаш менен муундардын жашы көбүнчө дал келбейт. Эки кадам — жана сиз айырманы көрөсүз.
Эмне үчүн муну кайра эстешти
Мырзабек атанын окуясы жалгыз эмес. Дал ушундай байкоолор Владивостокто да, Норвегияда да жазылган. Айырмасы бир гана нерседе: бүгүн акуланын майын күн сайын алуу үчүн балык устаканасында иштөөнүн кереги жок.
Кыргызстанда акуланын майынын негизиндеги крем-бальзам «Акулий Жир» деген аталыш менен жеткиликтүү болду. Курамы жөнөкөй жана ошол эле принципке негизделген.
- Акула майы — алкилглицеролдор жана сквален, кемирчектин калыбына келишине жооп берген негизги компонент.
- Кумурска кислотасы — терини аралап өтүүнү тездетет, курамдын муунга жетишине жардам берет.
- Сабельник экстракты — муун оорусуна каршы эң белгилүү өсүмдүк, шишикти кайтарат жана туз чогулуусун жок кылат.
- Жылытуучу негиз — муундун айланасындагы кан айланууну күчөтөт, азыктын кемирчекке жетишин жакшыртат.
«Мырзабек атанын учуру — бул илимий далил эмес, бул байкоо. Бирок так ушундай байкоолордон улам чоң ачылыштар башталат. Мен өзүм бейтаптарыма айтам: оорунун артынан эмес, кан айлануунун артынан кубалаңыз. Кемирчекке азык жетсе, ал өзүн калыбына келтире алат».
Биринчи натыйжалар качан байкалат
Окурмандардын пикирлери
Макаланы окуп, кызыма айттым. Ал заказ кылды. Мен күмөндүү элем — акула деген эмне деп. Экинчи күнү эртең менен колум оңой ачылды.
Айдоочумун, күнүнө 8 саат отурам. Тизем менен белим кечинде чыдагыс болчу. Бир курс колдондум — эки айдан бери курчуган жок.
Тесттен муундарымдын жашы 68 деп чыкты, а мен 56дамын. Ошондон кийин ойлонуп калдым. Үч жумадан бери колдонуп жатам, айырмасы бар.
Комментарийлер (96)